O "cudownych dzie­ciach" po mistrzowsku grają­cych w szachy zawsze było głośno w prasie. Odnotowała ich sukcesy także his­toria (Capablanca, Morphy, Re­shevsky, Keres, Pomar, Fischer).

W rzeczywistości, część dzieci grających w szachy wykazują ponad­przeciętny poziom, dorównując siłą gry dorosłym amatorom szachistom, zaś pewien, niewielki już procent wyróżnia się zdecydowanym talen­tem, osiągając w wieku do dziesięciu lat znaczną dojrzałość szachową. Praktyka wykazała, że nawet dzieci nie obdarzone szczególnymi uzdol­nieniami do tej gry dość szybko opa­nowują jej reguły, i co więcej, potra­fią dobrze orientować się w podsta­wowych zasadach prowadzenia partii.

Pedagodzy uczący gry w szachy dzieci w wieku od 5 do 10 lat nie przecią­żają młodych umysłów wiedzą z za­kresu teorii debiutów i detalami tech­niki rozgrywki, lecz starają się wyro­bić w małych szachistach nawyk tzw. myślenia szachowego, to jest umie­jętności wyczuwania zależności siły figur i ich wzajemnych układów na szachownicy, co jest przyswajane przez paroletnich szachistów nad podziw sprawnie.

Metody wczesnego wdrażania dzie­ci do gry w szachy mają w wielu krajach Europy, jak np. w Rosji, Wielkiej Brytanii, Holandii, Francji wieloletnie tradycje, zaś ostatnio są także z powodzeniem upowszechnia­ne na Kubie, w Czechach i w Polsce. Młodzież zapoznaje się z szachami na lekcjach w szkołach, na kursach w świetlicach, domach i pałacach młodzieży, na wakacyjnych obozach i koloniach, przy czym wyniki są zależne od stopnia uatrakcyjnienia tych ćwiczeń oraz zajęć i nadania im zdecydowanego charakteru gry i za­bawy. Nawet najmłodsze dzieci uczestniczą z powodzeniem w turniejach szkolnych i międzysz­kolnych oraz rozgrywkach szacho­wych, których inicjatorami są organi­zacje młodzieżowe itp.

       Szczególnie szeroko rozwinięty został system szachowego wychowania i nauczania dzieci w państwach byłego Związku Radzieckiego, gdzie nie tylko już istnieją liczne szkoły i szkółki szachowe, lecz organizowane są masowe imprezy szachowe z udzia­łem najmłodszych, jak np. turniej "Białej Wieży”. Działają tam szachowe       kluby z własnymi biulety­nami szachowymi. Ukazują się specjalne wydawnictwa przeznaczone dla młodych szachistów [1].

W Anglii wydano imponującą serię szachowych podręczników i książek dla dzieci: R. Bott i S. Morrison Chess for Children, More Chess for Child­ren, The Chess Apprentice, Your Book of Chess; J. Love i I. Hodgkins Chess Ideas for Young Players, C. H. O’D. Alexander i T. J. Beach Learn Chess: A New Way for All, A. F. Stammwitz Chess for Schools i in.

Znakomity podręcznik do nauki gry w szachy wydany został w Cze­chach: I. Vesela i J. Vesely Sachovy slabikar (Praga 1914), po­mysłowo zilustrowany przez K. Franta.

Wydana w Niemczech książka K. Maier­-Puschi Schachlehrbuch fur Kinder (Beriin 1975) ukazała się także w polskim przekładzie B. Rożańskiego pt. Dzieci grają w szachy (Warsza­wa 1979).

W Polsce wydana została seria książek Mirosławy Litmanowicz pt. Sza­chy. Podręcznik dla dzieci I-V (Warszawa 1984, 1999).

We Francji ukazywało się czasopis­mo szachowe dla dzieci pt. "Mat!". W coraz większym stopniu na świecie szachy traktowane są jako znakomity element pomocniczy w nowocześnie pojmowanej edukacji młodego pokolenia.